Error
  • Error loading feed data

Suva Planina

suva_planina1Suva Planina je mesto koje zaista pleni svojom čarobnošću i lepotom. Suva Planina je smeštena 15 km istočno od Niša, na površini od 250 kvadratnih kilometara. Ukupna dužina Suve Planine je oko 35 km, a širina do 12 km. Glavni greben Suve Planine se pruža u pravcu severozapad-jugoistok. Suva Planina se svrstava u red najživopisnijih i najlepših planina Srbije. Suva Planina predstavlja značajno istaknut i ogroman planinski masiv jugoistočne Srbije, na području opština Niška Banja, Gadžin Han, Bela Palanka, Babušnica i Vlasotince. Svojim vrhovima i gotovo vertikalnim stranama Suva Planina se razlikuje od ostalih planina ovog dela Srbije. Severnu stranu Suve Planine odlikuju strmi kraški odseci i izuzetno nepristupačni delovi, što je čini jednom od najdivljijih planina na Balkanu.

Suva Planina predstavlja pravi vidikovac južne Srbije, sa nje se pruža fantastičan pogled na Kopaonik, Staru Planinu, Rtanj, Babičku Goru, Jastrebac, Vidojevicu, Pasjaču… Najviši vrh Suve planine je Trem, a vrh Mošor 985 m je poseban izazov za planinare zbog svoje nepristupačnosti. Na Suvoj Planini se nalazi skijaški kompleks - Bojanine vode sa 900m dugačkom skijaškom stazom.

Visoravan Rakoš zauzima središnji deo Suve Planine, nadmorske visine od 1250 m do 1450 m. Na Rakošu se nalazi najveći i najznačajniji izvor na ovoj planini, na nadmorskoj visini od 1300 m, ispod vrha Tresten (1470m). Tu je napravljen bazen sa ogradom kroz koju stoka pija vodu, a sprečava stoku da uđe u sam bazen. Ovde se stoka iz okolnih sela još uvek isteruje na ispašu i tu ostaje po nekoliko meseci. Na visoravni Rakoš, osim proplanaka, ima dosta listopadne i zimzelene šume i veoma je prijatan za odmor. Nakon Rakoša, Suva Planina se račva na dva dela. Severni krak ide do sela Crvena reka i nalazi se na teritoriji opštine Bela Palanka. Vrhovi su visine oko 1450 m. Zapadni krak ide do Niške Banje i predstavlja najviši deo Suve Planine. Njegova severoistočna strana je naglo odsečena ponorom dubokim oko 1000 m. Ovaj deo Suve Planine je uglavnom kamenit, šume su samo u nižim delovima. Predeo od vrha Golemo Strazište do vrha Trem takođe liči na visoravan, ali je u potpunosti sastavljen od vrtača i uvala koje su na svom dnu travnate. Pripada opštinama Gadžin han, Bela palanka i Niš. Značajni vrhovi ovim smerom (ka zapadu) su redom: Golemo strazište 1713 m,  Đorđina čuka 1735 m, Trem 1810 m i Sokolov kamen 1555 m.

Na većim nadmorskim visinama izvori su veoma retki na Suvoj Planini, ali zato se u podnožju nalaze mnogobrojna vrela. Najjača i najpoznatija vrela su u selu Ljuberađa (opština Babušnica), selu Mokra (opština Bela Palanka) i u Beloj Palanci.

suva_planina5Šire područje veličanstvene Suve Planine, koju odlikuje raznovrstan eko sistem i bogatstvo šuma, stanište je oko 1300 vrsta biljaka, što čini gotovo polovinu flore Srbije. Visoki planinski vrhovi štite područje Suve Planine od velikih prodora i naglih smena vazdušnih masa, što doprinosi da ovde vlada umereno kontinentalna klima, pogodna za vinogradarstvo, ratarstvo i stočarstvo. Na Suvoj planini se uspešno gaje i prerađuju aromatične lekovite biljke žalfija (Salvia officinalis) i lavanda (Lavandula angustifolia), kojima prijaju toplota, osunčanost tla, vlažnost, odnosno bogatstvo voda. Zahvaljujući izuzetno pogodnim klimatskim uslovima, kao i uticaju vazdušnih strujanja sa Egejskog mora, lavanda uzgajana na području Suve Planine ima poseban kvalitet - bolji od dalmatinske i francuske lavande. Latinski naziv Salvia znači spasavati, izlečiti, dok naziv Officinalis znači lekovit. Blagotvorne odlike ovih biljaka se danas koriste u medicinske svrhe, kao i za proizvodnju izuzetno kvalitetnih prirodnih sokova i sireva sa žalfijom. Među reliktnim i endemskim biljnim vrstama Suve Planine su i Ramonda Serbica i Ramonda Nathaliae. Suva Planina obiluje raznovrsnim biljnim i životinjskim svetom, među kojima su divlji konji, jedno od njenih jedinstvenih obeležja. Suva Planina je zaštićeno područje različitih stepena zaštite i Specijalni rezervat prirode na površini od 18.176 hektara, kao i IBA područje za posmatranje i proučavanje ptica.

Na trasi budućeg koridora 10, posle otkrića raskrsnice i ostataka starog antičnog puta Via militaris iz 2011. godine oko Dimitrovgrada, ekipa Republičkog zavod za zaštitu spomenika kulture iz Beograda je na budućoj trasi autoputa kod Bele Palanke otkrila tri grobnice sa kraja 4. i početka 5. veka, jednu nekropolu iz prve polovine 4. veka i tri građevine, koje na osnovu sadašnjih saznanja datiraju iz 4. veka. Ovo otkriće u podnožju Suve Planine predstavlja deo antičnog naselja Remezijane.

Od Svrljiških Planina je Suva Planina odvojena veličanstvenom Sićevačkom klisurom. Sredinom avgusta, već tradicionalno se na Vrelu u Beloj Palanci organizuje čuvena manifestacija „Dani banice", izvanredan kulturni događaj, obzirom da je sa uspehom očuvao svoju jedinstvenu autentičnost i predstavlja manifestaciju koja promoviše kulturne vrednosti ovog kraja Srbije. Kulturna manifestacija "Dani banice" okupi veliki broj takmičara iz Srbije i okolinih zemalja sa ciljem da se pripremi i izabere najbolja gibanica, uz koju se obavezno poslužuje kiselo mleko u zemljanoj posudi i pasulj prebranac.

Podjednake divote i zimi i leti, Suva Planina, svakom posetiocu pruža potpuni osećaj lepote života, trenutka postojanja. Šteta je ne doživeti taj osećaj. Severna strana planine je pod stenama, vrlo oštrim, privlačnim kako planinarima, tako i ljubiteljima ekstremnih sportova, alpinistima, free-climberima.

Suva Planina je poznata širom Srbije i inostranstva po Zimskom usponu na Trem, koji se tradicionalno održava krajem februara svake godine i na kome uzme učešće veliki broj planinara. Poslednjih godina se ta brojka kreće oko 1000.

  • suva_planina5
  • Author: Ljiljana Damnjanović
  • Comments: 0
  • suva_planina3
  • Author: Ljiljana Damnjanović
  • Comments: 0
  • suva_planina1
  • Author: Ljiljana Damnjanović
  • Comments: 0
  • suva_planina2
  • Author: Ljiljana Damnjanović
  • Comments: 0
  • suva_planina4
  • Author: Ljiljana Damnjanović
  • Comments: 0
  • suva_planina
  • Author: Ljiljana Damnjanović
  • Comments: 0

Additional information